Khá xè la – nghi lễ gieo nương của người Si La

0

Người Si La ở bản Nậm Sin, huyện Mường Nhé hiện còn lưu giữ phong tục khá đặc biệt gọi là lễ “Khá xè la”. Đó là một nghi lễ gieo nương tượng trưng. Nghi lễ này được tổ chức vào tháng 2 âm lịch hàng năm, trước ngày gieo nương thực khoảng 3 ngày và do trưởng họ chủ trì. Trước ngày làm lễ “Khá xè la”, người Si La phát sẵn một đám nương và dựng một lều nương trên đó.

Sáng sớm ngày làm lễ, người trưởng họ mang theo một quả bầu đựng nước, một cục than, gậy chọc lỗ đầu bịt sắt nhọn và một số loại giống cây trồng trên nương đi đến đám nương đã phát từ hôm trước. Tại đám nương này, người ta diễn lại cách thức gieo lúa trên nương. Trước tiên người trưởng họ gieo tượng trưng vài ba hàng lúa rồi làm lễ cúng chủ nương với lễ vật là măng đắng, trứng gà, đầu sóc, cá, cơm. Sau đó, mọi người trồng tiếp ngô, khoai, bí… rồi nghỉ ăn cơm trưa trong lán, sau đó lại tiếp tục công việc gieo trồng. Người Si La tin rằng nếu nương lúa này tốt thì năm đó sẽ được mùa.

nguoi si la Khá xè la   nghi lễ gieo nương của người Si La

Trước ngày gieo hạt, người Si La còn có một ngày cấm gọi là “mía lô lô”. Trong ngày này, người ta kiêng không làm các món nướng, rán, xào và cấm người lạ vào bản. Người Si La quan niệm ai phạm vào điều kiêng kị đó thì gia đình đó sẽ có người ốm, vật nuôi trong nhà chết, thóc giống để gieo cũng bị chim, chuột ăn hết. Người trong bản Nậm Sin không giải thích được nguồn gốc của tục lệ này nhưng người ta vẫn duy trì phong tục đó đến ngày nay.

Thanh Bình

Chia sẻ bài viết: