Lễ cưới của dân tộc Thái ở Điện Biên

0

Chúng tôi có dịp dự một đám cưới của người dân tộc Thái ở bản Co Mỵ, xã Thanh Chăn, huyện Điện Biên. Cô dâu người dân tộc Thái đen, chú rể người dân tộc Thái trắng. Trước ngôi nhà sàn xinh xắn, không khí đám cưới diễn ra sôi động. Từ cách trang trí, dựng phông, bạt; loa, đài, bàn ghế, cổng ra vào… mang dáng dấp, phong cách của một đám cưới hiện đại. Đám cưới hôm nay được tổ chức hoàn toàn tại nhà gái.

Theo phong tục của người Thái Đen, trước khi cưới, nhà trai phải đến nhà gái tiến hành lễ gửi rể, người dân tộc Kinh gọi là lễ ăn hỏi (thường làm trước lễ cưới 3 tháng). Sau lễ cưới, chú rể cùng cô dâu ở nhà bố mẹ vợ đến khi sinh con mới đưa nhau về gia đình nhà chồng.

Đúng 8 giờ sáng, nhà trai mang sang nhà gái đủ những lễ vật cần thiết để bắt đầu tiến hành lễ cưới theo phong tục. Trong khi các nghi thức được diễn ra trên nhà sàn – nơi phòng tân hôn của cô dâu chú rể, thì ngoài sân, 2 họ tập trung làm cỗ, với những món ăn truyền thống của dân tộc Thái.

le cuoi dan toc thai Lễ cưới của dân tộc Thái ở Điện Biên

Nghi thức đầu tiên là lễ “Trải chăn, đệm”. Để thực hiện nghi lễ này phải chọn ra “4 bà hạnh phúc” gồm: 2 người phụ nữ của họ nhà trai và 2 người phụ nữ của họ nhà gái, tất cả đều phải khỏe mạnh, có cuộc sống gia đình hạnh phúc để tiến hành trải chăn, ga, gối, đệm. Trước đó, cô dâu và chú rể mỗi người phải mua 1 cái đệm. Khi trải đệm thì đệm của cô dâu nằm ở dưới, đệm của chú rể nằm ở trên. “4 bà hạnh phúc” đứng ở 4 góc giường, vừa trải ga, đệm vừa có lời cầu may, hạnh phúc cho cô dâu chú rể (bằng tiếng dân tộc Thái):

“Trải đệm cho dầy

Trải chăn cho rộng

Trải chăn đệm rộng lấy con gái, con trai nhé!”

Theo người già trong bản thì đây là thủ tục để cầu cho cô dâu, chú rể được êm ấm, hạnh phúc; sinh con có “nếp”, có “tẻ”.

Tiếp đến là lễ “Tằng cẩu” hay còn gọi là lễ “Búi tóc ngược” – lễ này chỉ riêng dân tộc Thái đen mới có. Con gái dân tộc Thái đen khi đi lấy chồng thì đều búi ngược tóc lên để khi ra đường mọi người biết mình đã có chồng.

Đồ sính lễ tằng cẩu do nhà trai chuẩn bị, gồm: Hai búi tóc độn, một cái châm cài tóc bằng bạc, tám sải vải trắng tự dệt, tám sải vải thổ cẩm, một sải thắt lưng tơ tằm và một số lễ vật khác… tiền nhiều hay ít tuỳ khả năng của nhà trai. Trong “4 bà hạnh phúc” sẽ chọn ra một bà họ nhà trai gọi là bà tằng cẩu để làm lễ búi tóc cho cô dâu. Trong trang phục áo cóm truyền thống của dân tộc Thái, cô dâu quỳ trước mâm lễ và được mẹ đẻ thả tóc xuống cho bên nhà trai tiến hành thủ tục tằng cẩu. Từ đây, đôi bạn trẻ chính thức trở thành vợ chồng, họ cùng nhau bước vào giường cưới. “4 bà hạnh phúc” bỏ vào trong màn cô dâu, chú rể 1 bé trai và 1 bé gái, sau đó họ cùng nhau uống rượu chúc mừng cô dâu, chú rể hạnh phúc trăm năm, sẽ sinh ra những đứa con khỏe mạnh và tất nhiên có đủ cả “nếp” lẫn “tẻ”.

Trong lễ cưới của người Kinh có lễ cúng, báo tổ tiên xin cưới thì người dân tộc Thái gọi là lễ “Báo ma nhà” hay còn gọi là làm lý tổ tiên (cò lò hóng). Đây là phong tục không thể thiếu của dân tộc Thái, báo với tổ tiên khi có con gái đi lấy chồng. Lễ báo ma nhà, gia đình nhà gái phải mời thầy cúng về làm lễ. Chuẩn bị đồ lễ gồm có: Thịt lợn, thịt gà, thuốc lá, rượu, tiền mặt… Theo thầy cúng thì tùy điều kiện từng gia đình mà chuẩn bị đồ lễ to hay nhỏ, nhiều hay ít. Khi thầy cúng báo cáo với tổ tiên cho con gái đi xây dựng gia đình thì cô dâu, chú rể quỳ trước ban thờ để làm lễ.

Lễ “Tạ ơn” được tiến hành ngay sau khi thầy cúng làm lý tổ tiên xong. Mọi lễ vật theo phong tục do chú rể chuẩn bị để cảm ơn bố mẹ vợ đã sinh thành và nuôi dưỡng cô dâu khôn lớn. Trước khi chú rể có lời cảm ơn bố mẹ vợ, đại diện 2 họ, nhà trai và nhà gái cùng nâng mâm lễ lên rồi đặt xuống 3 lần. Theo chú rể, việc nâng lên, đặt xuống 3 lần để gọi 3 hồn, 7 vía của bố mẹ vợ. Theo phong tục của dân tộc Thái, khi bố mẹ vợ chưa mất thì con rể phải đội một chiếc mũ vải khi tạ ơn.

Xong phần lễ tạ ơn, 2 gia đình nhà trai, nhà gái cùng uống rượu chúc mừng cho cô dâu, chú rể trăm năm hạnh phúc.

Sau khi các nghi lễ được tiến hành, cũng là lúc bà con trong bản, bạn bè của cô dâu, chú rể đến chúc mừng hạnh phúc và dự bữa cơm thân mật với gia đình.

Trong thời hội nhập hiện nay, về cơ bản lễ cưới của dân tộc Thái Điện Biên vẫn giữ được những nét văn hoá độc đáo rất cần được bảo tồn…

Thanh Bình

Từ khóa tìm kiếm

  • dam cuoi nguoi dan toc
Chia sẻ bài viết: