Một số vấn đề về bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc

0

Là tỉnh miền núi, biên giới, có số dân không đông, trên 53 vạn người nhưng lại nhiều dân tộc thiểu số. Những năm qua, cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc, góp phần quan trọng trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu, phát triển đời sống văn hóa trong cộng đồng các dân tộc.

Để bảo tồn phát triển văn hóa các dân tộc, tỉnh đã ưu tiên bảo tồn văn hóa truyền thống, phát triển văn hóa vùng đồng bào dân tộc. Trong đó, đã điều tra, nghiên cứu, bảo tồn bản truyền thống dân tộc Thái (ngành Thái đen) tại bản Che Căn, xã Mường Phăng, huyện Điện Biên; hỗ trợ đầu tư thôn bản có hoàn cảnh đặc biệt tại bản Phiêng Vai, xã Nậm Kè, huyện Mường Nhé và bản Pú Súa, xã Ẳng Cang, huyện Mường Ảng và một số lễ hội dân gian các dân tộc thiểu số. Sản xuất và cung cấp sản phẩm văn hóa thông tin phù hợp cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi vùng sâu, vùng xa biên giới. Nhiều hoạt động khác cũng được triển khai, như: bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ văn hóa xã đặc biệt khó khăn; phối hợp xây dựng văn hóa cơ sở, trang bị ô tô chuyên dùng, cấp trang thiết bị, phương tiện hoạt động cho các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn; hỗ trợ phương tiện tập huấn cho đội chiếu bóng lưu động phục vụ đồng bào dân tộc và miền núi; phát triển phong trào văn nghệ quần chúng…

bao ton van hoa dan toc 1 Một số vấn đề về bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc

Hoạt động sưu tầm, nghiên cứu và bảo tồn di sản văn hóa cũng được quan tâm. Tính đến hết năm 2011 đã thực hiện thống kê di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc Xinh Mun, Kháng, Phù Lá và Si La. Nghiên cứu một số lễ hội truyền thống của các dân tộc, như: Lễ xên bản, xên phắn bẻ, lễ cưới hỏi, tập tục sinh đẻ, lễ lên nhà mới của dân tộc Thái; lễ dù su, lễ ma khô của dân tộc Mông; lễ xé pang ả, lễ pang phóng của dân tộc Kháng; lễ cầu mưa, mừng cơm mới của dân tộc Khơ Mú; lễ cúng tổ tiên của dân tộc Cống; lễ gạ ma thú, lễ hồ sự chà của dân tộc Hà Nhì; lễ mừng cơm mới của dân tộc Xinh Mun. Hiện nay, tỉnh ta đang tiến hành sưu tầm, nghiên cứu bảo tồn lễ mừng cơm mới của dân tộc Si La tại bản Nậm Sin, xã Chung Chải và lễ cúng tổ tiên của dân tộc Cống tại bản Nậm Kè, xã Nậm Kè (Mường Nhé); lễ tủ cải dân tộc Dao tại bản Huổi Só, xã Huổi Só (Tủa Chùa).

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng đã tập trung nghiên cứu khoa học về văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Trong giai đoạn 2006-2010 đã nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện một số chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh Điện Biên”, “Nghiên cứu di cư tự do trên địa bàn tỉnh Điện Biên – Thực trạng và giải pháp”. Trong năm 2011 và 2012 đang triển khai, thực hiện các đề tài: “Nghiên cứu khôi phục nghề nấu rượu (lẩu sơ) của đồng bào dân tộc Thái Điện Biên”; “Lễ hội dân gian của các dân tộc thiểu số ở Điện Biên với vấn đề bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng kinh tế, văn hóa du lịch của tỉnh”; “Điều tra thực trạng và đề xuất các giải pháp định hướng phát triển bền vững đối với 6 dân tộc thiểu số ít người, đặc biệt khó khăn cư trú trên địa bàn tỉnh Điện Biên”; “Văn hóa dân tộc Thái đen trên con đường phát triển và hội nhập”.

Để lập quy hoạch, kế hoạch bảo tồn, tôn tạo giữ gìn và phát huy giá trị các di sản văn hóa, tỉnh đã chú trọng công tác xếp hạng di tích. Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có 9 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và cấp tỉnh, trong đó có các di tích lịch sử thành Bản Phủ, di tích kiến trúc nghệ thuật tháp Mường Luân, di tích kiến trúc nghệ thuật tháp Chiềng Sơ, di tích lịch sử thành Sam Mứn, di tích động Pa Thơm, hang Mường Tỉnh được xếp hạng di tích quốc gia; di tích lịch sử nhà tù Lai Châu, di tích lịch sử cách mạng Pú Nhung được xếp hạng cấp tỉnh; 6 di tích khác đang được đề nghị xếp hạng.

Cùng với những việc làm nêu trên, để thực hiện việc bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đã từng bước được đẩy mạnh; công tác xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở được quan tâm; công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực được chú trọng…

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc cũng còn một số hạn chế, tồn tại, đó là: Việc đầu tư bảo tồn và phát huy hiệu quả văn hóa truyền thống các dân tộc còn dàn trải. Nhiều di sản văn hóa truyền thống của các dân tộc chưa được nghiên cứu đánh giá một cách bài bản, thống nhất. Một số giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, tiêu biểu của các dân tộc có nguy cơ mai một. Đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa ở cơ sở còn thiếu, chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu. Hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở còn thiếu, chưa đồng bộ. Công tác nghiên cứu khoa học về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc của tỉnh chưa được triển khai tập trung và đồng bộ. Sự chênh lệch về hưởng thụ văn hóa giữa các vùng còn lớn; các hoạt động văn hóa, văn nghệ phục vụ đồng bào các dân tộc chưa đáp ứng được yêu cầu. Phong trào văn hóa, văn nghệ ở thôn bản chưa đều cả về số lượng và chất lượng.

Từ những kết quả đạt được và tồn tại, hạn chế trong bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh, đòi hỏi trong thời gian tiếp theo các cấp, các ngành cần tiếp tục có nhiều giải pháp thiết thực, cụ thể hơn nữa để góp phần quan trọng thực hiện thành công Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) và Kết luận Hội nghị lần thứ 10 (khóa IX) về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 về "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc".

Thanh Bình

Từ khóa tìm kiếm

  • BẢO tồn văn hóa dân tộc
  • thong tu bao ton van hoa
  • vấn đề bảo tồn văn hóa
  • Đề nghị đối với người dân về công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc
Chia sẻ bài viết: