Những cố gắng và kết quả bước đầu

0

Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về bảo tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, những năm qua, Sở Văn hóa – Thể thao & Du lịch Điện Biên đã triển khai thực hiện việc bảo tồn, tôn tạo, phục dựng và phát huy các di sản văn hóa tiêu biểu trên địa bàn tỉnh, trong đó tập trung thực hiện các chương trình, dự án mang tính trọng điểm…

Có thể thống kê sơ bộ các dự án: Bảo tồn di tích tháp Mường Luân (xã Mường Luân, huyện Điện Biên Đông); điều tra, nghiên cứu, bảo tồn bản truyền thống dân tộc Thái – ngành Thái đen tại bản Che Căn (xã Mường Phăng, huyện Điện Biên), là một trong 20 bản văn hóa truyền thống của cả nước được đầu tư bảo tồn, được UBND tỉnh Điện Biên phê duyệt “Báo cáo kinh tế kỹ thuật” tại Quyết định số 389/2010/QĐ-UBND. Dự án khởi công ngày 20/9/2010, với tổng mức đầu tư là 10,355 tỷ đồng; đã bảo tồn một số di sản văn hóa vật thể bao gồm: hỗ trợ bảo tồn tôn tạo 10 ngôi nhà truyền thống có kiến trúc cổ của người Thái, bảo tồn một số nghề thủ công như nghề đan lát, dệt, nghề rèn, đúc, nghề mộc; nghề nấu rượu và hỗ trợ bảo tồn các mẫu hoa văn cổ trên trang phục của người Thái; xây dựng mới một số hạng mục công trình như: nhà truyền thống, sân lễ hội sinh hoạt cộng đồng và các hạng mục phụ trợ khác.

co gang du lich Những cố gắng và kết quả bước đầu

Được biết, trong công tác bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa đã thực hiện việc kiểm kê di sản văn hóa các dân tộc ít người: Kháng, Cống, Phù Lá và Si La. Ngoài ra, còn triển khai 2 dự án dân tộc thiểu số đặc biệt ít người là dân tộc Si La và dân tộc Cống, do Ban Dân tộc tỉnh làm chủ đầu tư. Trước đây mức độ hưởng thụ văn hóa, văn nghệ của người Si La thường thấp hơn các dân tộc khác do chưa có điều kiện lại bất đồng về ngôn ngữ, nhiều người dân không biết tiếng phổ thông, việc đọc báo, nghe đài còn rất hạn chế. Việc duy trì các lễ hội truyền thống, các bài hát, điệu múa đang bị mai một dần do thiếu người có khả năng truyền thụ, bên cạnh đó do nhận thức của người dân chưa thấy được giá trị của bài hát, điệu múa cha ông để lại. Đến nay tình hình cũng thế, chỉ có một vài người già biết hát, nhưng rất ít người biết múa theo các làn điệu truyền thống của tộc người Si La.

Ông Trần Như Hoa – Trưởng phòng Di sản Văn hóa, Sở Văn hóa – Thể thao & Du lịch Điện Biên – cho biết: Sau 5 năm thực hiện dự án về mặt văn hóa, văn nghệ đã có nhiều chuyển biến, đời sống tinh thần được cải thiện rõ rệt, bản có nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng đủ trang thiết bị như loa đài, ti vi, tăng âm. Người Si La đã được xem truyền hình nâng cao hiểu biết về thời sự, chính trị, tiếp cận các nền văn hóa, văn nghệ các vùng trong nước và thế giới. Ngoài ra, ngành chức năng cũng triển khai một dự án bảo tồn văn hóa dân tộc Cống, theo Quyết định số 56/QĐ-UBND ngày 9/2/2012, về việc phê duyệt Đề án “Phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc Cống tỉnh Điện Biên” giai đoạn 2011-2020.

Mục tiêu của triển khai đề án nhằm tiếp tục phát huy những giá trị về văn hóa văn nghệ nâng cao đời sống tinh thần cho đồng bào Cống. Phấn đấu 100% bản người Cống có cán bộ làm công tác văn hóa, các bản được giao lưu văn hóa, thể thao. Đầu tư xây dựng mỗi bản một nhà văn hóa sinh hoạt cộng đồng và trang bị các phương tiện hoạt động, loa truyền thanh kèm theo phụ kiện để tiếp sóng phát thanh, đọc bản tin. Chú trọng công tác sưu tầm bảo tồn các lễ hội truyền thống, khôi phục các nhạc cụ truyền thống, trang phục dân tộc, khôi phục những làn điệu dân ca, điệu múa dân tộc, tạo điều kiện cho các nghệ nhân sưu tầm, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Thực hiện nếp sống văn hóa mới, không tảo hôn, không kết hôn cận huyết, sinh đẻ lạc hậu, phòng chống ma túy, tuyên truyền khuyến nông khuyến lâm, bảo vệ rừng…

Thực hiện Quyết định số 1270/QĐ-TTg ngày 27/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam đến năm 2020”, trên cơ sở đó Tỉnh ủy đã chỉ đạo các cấp các ngành triển khai thực hiện Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam đến năm 2020”. Sở Văn hóa – Thể thao & Du lịch Điện Biên đã xây dựng Đề án “Bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc tỉnh Điện Biên gắn với phát triển kinh tế xã hội giai đoạn đến năm 2015, định hướng đến năm 2020”; Ban Chấp hành đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 09/NQ-TU ngày 20/12/2012 về “Chương trình bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc tỉnh Điện Biên gắn với phát triển kinh tế xã hội giai đoạn đến năm 2015, định hướng đến năm 2020”.

Triển khai kế hoạch Tổng kiểm kê di tích, kết quả cho thấy trên địa bàn toàn tỉnh có hơn 30 di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh và địa điểm được xác định có nhiều dấu vết di tích. Đó là di tích thành Tam Vạn, thành Bản Phủ, tháp Mường Luân, tháp Chiềng Sơ, hang động Pa Thơm, Mùn Chung, Xá Nhè, hang Mường Tỉnh, Mường Mùn, Thẩm Púa, Thẩm Páng; khảo cổ học Ẳng Nưa, Thanh Nưa, U Va, Thẳm Khương, di tích lịch sử nhà tù Lai Châu, Pú Nhung, dân quân xã Thanh An bắn rơi máy bay Mỹ, công trình Đại thủy Nông Nậm Rốm, thành Vàng Lồng (Tủa Chùa)…

Tuy nhiên, vẫn theo ý kiến ông Trần Như Hoa: Do các điểm di tích văn hóa – lịch sử phân bố rải rác và không đều giữa các địa phương, trải qua một thời gian quá dài với những biến đổi của thời tiết khắc nghiệt miền núi và tác động của con người, nhiều di tích đã bị phai mờ, thậm chí không rõ dấu vết. Chính vì vậy, việc xác định và thiết lập khu vực bảo vệ di tích gặp rất nhiều khó khăn và đương nhiên, làm ảnh hưởng đến tiến độ công việc nói chung. Mặt khác, kinh phí vừa hạn hẹp lại cấp phát không kịp thời, cũng là một trở ngại không nhỏ cho việc khảo sát, khai quật, sưu tầm, bảo tồn, trùng tu, tôn tạo và phát huy các di tích, di sản (cả vật thể và phi vật thể) nói chung…

Thanh Bình

Chia sẻ bài viết: