Noong Nhai – Nỗi đau tới tận bây giờ

0

Chỉ vài tuần lễ sau ngày đem quân nhảy dù tái chiếm thung lũng Mường Thanh (ngày 20/11/1953) tỉnh Điện Biên, thực dân Pháp gom toàn bộ dân lòng chảo vào 4 trại tập trung, trong đó có trại tập trung Noong Nhai…

Nằm cách trung tâm Mường Thanh gần 5km về phía Tây Nam, trại tập trung Noong Nhai gồm hơn 3.000 dân, phần lớn là bà con dân tộc Thái, đến từ các xã: Sam Mứn, Thanh An, Noong Hẹt và Thanh Xương. Dưới sự quản lý của đồn Hồng Cúm, thực dân Pháp đã dung túng để bọn tạo lộng, mật thám thả sức cướp bóc và hành hạ nhân dân trong khu tập trung. Hàng ngày, cánh trai tráng khoẻ mạnh bị Pháp dồn đi lính làm bia đỡ đạn thay cho chúng; số đàn ông luống tuổi bị bắt đi xây dựng đồn bốt, chiến luỹ; trong trại chỉ còn lại những người già yếu, phụ nữ và trẻ em, sống chen chúc trong những túp lều cỏ tranh lụp xụp và bẩn thỉu. Ngoài việc thường xuyên có lính đi tuần, thỉnh thoảng Pháp còn cho pháo dập xung quanh trại. Mục đích của chúng không chỉ nhằm ngăn chặn đồng bào bỏ trốn, mà còn đề phòng Việt Minh thâm nhập vào trong lãnh đạo nhân dân làm cách mạng.

han thu noong nhai Noong Nhai   Nỗi đau tới tận bây giờ

Dưới sự giám sát chặt chẽ của lính Pháp và đám tay sai tạo bản, bình quân mỗi tháng 2 lần các gia đình được cử người về bản cũ lấy lương thực, thực phẩm vào trại. Thực hiện chính sách “đốt sạch, phá sạch”, Đờ cát liên tiếp ra các thông tư, hạ lệnh: “Tất cả những nhà bằng tre gỗ của dân chúng tản cư đều phải phá dỡ, vật liệu cho công binh thu về làm hầm trú ẩn”. Nhưng rồi, những tin tức không lành về cuộc chuyển quân của Việt Minh, khiến Đờ cát ngày càng lo sợ. Ngày 20/12/1953, y ra tiếp thông tư số 293/3, nội dung: “Những điều đã nói rõ trong các thông tư 70, 109 và 151, về việc phá dỡ tất cả những nhà tre gỗ và việc chặt hạ tất cả cây cối, nay nhắc lại một cách khẩn thiết và là lần cuối cùng”.

… Chiều ngày 13/3/1954, quân ta đánh trận mở màn vào Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Sau đợt tấn công thứ nhất của Việt Minh, các cứ điểm Him Lam, Độc Lập và Bản Kéo nhanh chóng bị tiêu diệt. Càng về sau những cuộc giao tranh càng ác liệt, quân Pháp lần lượt buộc phải rút chạy khỏi nhiều cứ điểm quan trọng khác. Cho đến cuối tháng 4/1954, phạm vi trận địa mà chúng còn tạm thời kiểm soát, chỉ rộng chừng vài km2. Trong cơn tuyệt vọng, thực dân Pháp đã vi phạm điều mà Công ước quốc tế nghiêm cấm – Đó là ném bom vào trại tập trung Noong Nhai – tổng cộng có 444 người dân thường vô tội bị chết, hàng trăm người bị thương, nhiều người tàn phế suốt đời. Lúc đó là 14 giờ ngày 25/4/1954, một ngày đau thương và căm thù trong lịch sử vùng đất Noong Nhai.

han thu noong nhai 1 Noong Nhai   Nỗi đau tới tận bây giờ

Theo tiếng Thái, Noong Nhai nghĩa là Ao Vỡ, cái địa danh có xuất xứ nghe buồn như một tiếng thở dài. Nhưng ao vỡ còn có thể đắp liền lại được, chứ nỗi đau Noong Nhai thì buốt nhói tới tận bây giờ. Bản Noong Nhai nay thuộc xã Thanh Xương, huyện Điện Biên, có hơn 60 hộ dân tộc Thái và Kinh, nằm cạnh quốc lộ 279 từ TP. Điện Biên Phủ lên cửa khẩu quốc gia Tây Trang.

Ôn lại quá khứ, thấy rõ hiện tại và nhìn về tương lai mà nỗ lực phấn đấu; đó là phương châm hành động của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Noong Nhai trong nhiều năm qua với quyết tâm xây dựng cuộc sống mới phồn vinh. Trận Điện Biên Phủ đã lùi vào lịch sử gần 60 năm, tuy vậy, mỗi lần qua thăm di tích hận thù Noong Nhai, lòng chúng ta lại bồi hồi nhớ những ngày cả nước ra trận, cả nước ngược ngàn lên với vùng đất có tên gọi Mường Trời…

Thanh Bình

Từ khóa tìm kiếm

  • bản noong nhai
  • noong nhai ở điện biên phủ
  • noong nhai
Chia sẻ bài viết: